آن غايت ، غير اوست و هر كه اين حكم را كه بيان كرديم ، بفهمد هرگز خوار نگردد و اين توحيدى است خالص . پس آن را رعايت كنيد و به آن تصديق نماييد و بفهميد به اذن خدا . و هر كه گمان كند كه خدا را مىشناسد به حجاب و واسطهء ميان او و خلائق يا به صورت عقلى ، يا به مثال خيالى ، مشرك است ؛ زيرا كه حجاب و صورت مثالى كه قرار داده ، غير خدا است و جز اين نيست كه آن جناب ، يگانه‌اى است كه او را به يگانگى پرستيده‌اند ، و چگونه او را به يگانگى ياد نموده آن‌كه گمان مىكند كه او را به غير او شناخته ، و هر كه خدا را شناخته ، خدا را به خدا شناخته ، پس هر كه آن جناب را به خودش نشناخته ، او را نمىشناسد ، بلكه غير او را مىشناسد و در ميانهء خالق و مخلوق چيزى واسطه نيست ، و خدا آفرينندهء همه چيز است ؛ نه از ماده و مثالى كه تحقق داشته باشد . و خدا را به نام‌هايى كه دارد بايد ناميد و آن جناب ، غير از نام‌هاى خود و نام‌ها غير اويند » . در باب بيان معانى نام‌هاى خدا و اشتقاق آنها 16 . در باب بيان معانى نام‌هاى خدا و اشتقاق آنها 312 / 1 . چند نفر از اصحاب ما روايت كرده‌اند از احمد بن محمد بن خالد ، از قاسم بن يحيى ، از جدش حسن بن راشد ، از عبداللَّه بن سِنان كه گفت : از امام جعفر صادق عليه السلام سؤال كردم از تفسير و شرح « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » « 1 » آن حضرت فرمود كه : « باى آن ، بها و روشنى و حسن خدا است . و سين ، سنا و رفعت و شرف خدا است . و ميم ، مجد و كرم و كثرت عطاى خدا است » . و بعضى از ايشان ، روايت كرده است كه : « ميم ، مالك و مالكيت ( يا پادشاهى ) خدا است و اللَّه ، إله و معبود هر چيزى است و رحمن و بخشاينده است به همه آفريدگان خويش ( يعنى در دنيا ) و رحيم و مهربان است به مؤمنان بخصوص » ( يعنى در آخرت ) . 313 / 2 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از نضر بن سُويد ، از هشام بن حكم روايت كرده است كه امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از نام‌هاى خدا و اشتقاق آنها و اين‌كه اللَّه از چه چيزى مشتق شده است ؟ فرمود : « اى هشام ، اللَّه ، مشتق است از إله و إله ، مألوه و معبودى مىخواهد ( چه آن فِعال است از الاهت والوهيّت كه به معنى عبادت و عبوديت است و آن به معنى پرستيدن و

--> ( 1 ) . فاتحه ، 1 .